ผ่านไปแล้วอย่างประทับใจยิ่งสำหรับพิธีเปิดสะพานมิตรภาพ 2 ข้ามแม่น้ำโขง ณ จังหวัดมุกดาหารของไทยและสะหวันนะเขตของลาว เมื่อวันที่ 20 ธันวาคมที่ผ่านมา
ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปทรงประกอบพิธีเปิด
ร่วมกับ ฯพณฯ บุนยัง วอละจิต รองประธานประเทศ แห่งสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ท่ามกลางสักขีพยานคับคั่ง รวมทั้งผู้แทนจากรัฐบาลญี่ปุ่นเจ้าของเงินกู้เพื่อสร้างสะพานแห่งนี้
รวมทั้งนายกรัฐมนตรี 3 ประเทศอันได้แก่ ไทย ลาว และเวียดนาม ก็ร่วมอยู่ในพิธีอันสำคัญนี้ด้วย
อีกไม่ช้าเมื่อการตกลงในรายละเอียดต่างๆเพิ่มเติมเป็นที่เรียบร้อย สะพานซึ่งมีความยาว 1,600 เมตร และมีเชิงสะพานทั้งฝั่งไทยกับฝั่งลาวรวมกันอีก 450 เมตร ก็จะกลายเป็นสะพานเชื่อมโครงการ “ระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก” หรือ East West Economic Corridor ทำให้การติดต่อระหว่างพม่า-ไทย-ลาว ไปออกท่าเรือดานังของเวียดนามเป็นไปอย่างสมบูรณ์
หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง การเดินทางจากดานังผ่านลาวผ่านอีสานของไทย ไปสู่แม่สอดเข้าสู่พม่าสิ้นสุดที่มะละแหม่งก็จะสามารถกระทำได้
ความฝันของ 4 ประเทศ ในการที่จะไปมาหาสู่กันอย่างสะดวกสบาย ก็จะเป็นความจริงขึ้นทุกขณะ
โครงการนี้ริเริ่มมาหลายปีแล้ว โดยกลุ่มประเทศในลุ่มแม่น้ำโขงที่เรียกกันว่ากลุ่ม GMS หรือ Greater Mekhong Sub-region
ต่อมามีการศึกษาเพิ่มเติมโดยการสนับสนุนของธนาคารพัฒนาแห่งเอเชีย สรุปผลได้ว่า หากมีเส้นทาง “ระเบียงเศรษฐกิจ” สายนี้เกิดขึ้น จะเป็นประโยชน์อย่างสูงยิ่งต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในภูมิภาคนี้
แต่ละประเทศที่รับผิดชอบในเส้นทางเชื่อมภายในประเทศของตนเอง ควรจะมีการก่อสร้างหรือปรับปรุงเส้นทางเดิม เพื่อให้เกิดความเชื่อมโยงในที่สุด
ใครขาดเหลืออย่างไรก็ให้ขอความสนับสนุน จากธนาคารพัฒนาเอเชีย และจากธนาคารเพื่อความร่วมมือแห่งญี่ปุ่น
ส่งผลให้ตลอดเวลา 10 ปีเศษที่ผ่านมาทั้ง 4 ประเทศ ในโครงการนี้ต่างก็ลงมือสร้าง ซ่อม และปรับปรุงเส้นทางกันอย่างขะมักเขม้น
ของพม่าที่จะเริ่มจากมะละแหม่งมาที่เมียวดี และแม่สอด นั้นจะเป็นอย่างไรบ้าง ทีมงานซอกแซกไม่แน่ใจ เพราะไม่มีโอกาสตรวจสอบข้อมูล
แต่ของลาวและของเวียดนามมีรายงานว่า ได้มีการพัฒนาและก่อสร้างตามกำลังความสามารถของทั้ง 2 ประเทศ โดยเฉพาะของลาวนั้น ยังไม่ค่อยเรียบร้อยเพียง 30 กม.เท่านั้น แต่เลย สะหวันนะเขตไปจนถึงเขตเวียดนามค่อนข้างสมบูรณ์
ส่วนของเวียดนาม นับว่าสมบูรณ์และเส้นทางดีมากไปจนถึงดานัง
คำถามก็คือ แล้วของประเทศไทยเราล่ะ เส้นทางจากแม่สอดไปสู่มุกดาหาร ซึ่งจะเป็นจุด เชื่อมกับสะหวันนะเขต…เป็นอย่างไร?
คำตอบในเรื่องนี้สรุปได้ว่า เรามิได้ตัดถนนสายใหม่ ขึ้นโดยตรง แต่อาศัยโครงข่ายถนนสายเก่าที่เรามีอยู่แล้วเหมือนใยแมงมุม เป็นเส้นทางหลักโดยปรุงแต่งหรือขยายถนนบ้างเล็กน้อย ก็สามารถเชื่อมโยงได้ตลอดจากฝั่งตะวันตก ด้านเหนือของไทยสู่ตะวันออกเฉียงเหนือโดยไม่ยากเย็น
เมื่อ 10 ปีก่อน ช่วงที่แนวความคิดเรื่องนี้ยังเป็นเพียงโครงการอยู่… หัวหน้าทีมซอกแซกซึ่งยังรับราชการอยู่ที่สภาพัฒน์ มีโอกาสรับรู้และประสานงานโครงการนี้ ยังเคยทดลองเดินทางมาแล้ว
ยังจำได้ว่าเราตั้งต้นที่อำเภอแม่สอด ณ สะพานที่เป็นจุดเชื่อมกับพม่า ขับรถข้ามเขามาเรื่อยๆ มุ่งหน้าไปยังจังหวัดตาก
พอถึงตากก็ไปที่อำเภอบ้านด่านลานหอยจังหวัดสุโขทัย ผ่านอำเภอเมืองสุโขทัยไปพักหนึ่ง ก็ถึงจังหวัดพิษณุโลก
จากพิษณุโลก เราใช้เส้นทางสายพิษณุโลก หล่มสักไปจนถึง อ.หล่มสัก ก็ขึ้นสู่อำเภอน้ำหนาวข้ามภาคจากเหนือไปสู่อีสาน ที่อำเภอภูผาม่านและอำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น
จากชุมแพไปเรื่อยๆ ก็เข้าสู่อำเภอเมืองขอนแก่น… ได้เวลาโพล้เพล้จึงนอนค้างที่ขอนแก่นเสีย 1 คืน
รุ่งขึ้นเราออกเดินทางต่อ ซึ่งเมื่อครั้งกระโน้นตัดสินใจไปทางจังหวัดกาฬสินธุ์ ขึ้นภูพานแล้วไปออกสกลนคร
จากสกลนครไปอีกแป๊บก็ถึงนครพนม และจากนครพนมอีกแป๊บก็ถึงจังหวัดมุกดาหาร ไปถึงบ้านสงเปือย ต.บางทราย สถานที่เลือกไว้เป็นที่สร้างสะพานในช่วงเย็นๆ
มีโอกาสไปลอยเรือในลำนํ้าโขงก่อนคํ่าด้วยซํ้า ทุกวันนี้จากจังหวัดตากเมื่อตีรวดไปถึงขอนแก่น แล้ว หลายๆ คนใช้วิธีวกไปอุดรธานี เพราะถนนดีกว่า จากอุดรฯ ค่อยไปสกลนครแล้วเข้าเส้นทางสายเดิม
เท่าที่สอบถามเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องทราบว่า เราคงไม่สร้างเส้นทางสายใหม่จากแม่สอดสู่มุกดาหารโดยตรง แต่จะเสริมแต่งเส้นทางสายเก่าให้กว้างขวางใหญ่โตขึ้น เช่น ขยายเป็นถนน 4 เลน ให้เดินทางสะดวกมากขึ้น เป็นต้น และถนนหลายๆสายก็ปรับปรุงเสร็จไปแล้ว
ว่างๆใครจะลองขับรถข้ามภาคจากเหนือซีกตะวันตก ของประเทศไทยไปตะวันออกเฉียงเหนือของไทยบนเส้นทางสายนี้ก็ลองดู
และถ้าหากเขาเปิดสะพานมิตรภาพ 2 เป็นที่เรียบร้อย ก็ลองขับต่อเข้าสะหวันนะเขต ไปจนถึงดานังตามความฝันที่กลุ่มประเทศลุ่มนํ้าโขงของเราฝันไว้ก็เชิญได้
แต่ในขณะที่ทางฝั่งลาวยังไม่เปิด จะลองขับแค่ในประเทศไทยดูก่อนก็ได้… อย่างที่ผมเคยลองมาแล้ว ก็เป็นความสุขไปอีกแบบหนึ่ง
เกือบจะลืมไปแน่ะครับว่า จังหวัดที่มองการณ์ไกลและหนุนเรื่องนี้มานานมากจังหวัดหนึ่งก็คือ จังหวัดพิษณุโลกนั่นเอง
ใครที่ผ่านพิษณุโลกออกไปนอกเมืองทางเส้นวังทอง จะเห็นสี่แยกหนึ่งที่เขาเรียกว่า “สี่แยกอินโดจีน” ถนัดชัดเจน
สมัยหนึ่งมีป้ายบอกว่า ทิศนี้ไปพม่า ทิศนี้ไปลาว ไปเวียดนาม ทิศนี้ลงใต้สู่มาเลเซีย…ไม่ทราบเดี๋ยวนี้เขาเอาออกหรือยัง?
มาถึงวันนี้ ความฝันของชาวพิษณุโลกดูจะใกล้เคียงความจริงขึ้นพอสมควรละครับ ถ้าเอาป้ายออกแล้วก็เอาไปปักเสียใหม่เถอะ
เพราะโอกาสที่จะเดินทางผ่านพิษณุโลกไปสู่ อีสานสู่มุกดาหารแล้วข้ามสะพานมิตรภาพ 2 สู่สะหวันนะเขต และสู่ท่าเรือดานัง ดูจะใกล้ความจริงเข้ามาทุกขณะ
อีกหน่อยเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของ เราก็จะเหมือนยุโรปที่สามารถขับรถไปมาหาสู่กันได้ ในวันเดียว…นั่งกินข้าวเช้าในเมืองไทยหลัดๆ คํ่าๆ อาจ ไปนั่งกิน “แหนมเนือง” ที่ดานังก็ได้ ใครจะรู้.
“ซูม”