zoomzogzag.com

โรงแรมในหมู่บ้าน กินซาน สถานที่ถ่ายทำ ละครโทรทัศน์ดังในอดีตเรื่อง “โอชิน”.

จังหวัดยามากาตะที่คณะของผมไปเยือนงวด นี้ นอกจากจะมีชื่อเสียงในฐานะ “ดินแดน สกี” และ “ปิศาจหิมะ” ยืนทะมึนนับร้อยๆ ตัวใน ช่วงฤดูหนาวดังที่ผมเขียนเล่าไว้แล้ว

คนญี่ปุ่นยังรู้จักจังหวัดนี้อย่างดียิ่งในฐานะจังหวัดบ้านเกิดของ “โอชิน” ตัวเอกของละครโทรทัศน์ ที่โด่งดังที่สุดของญี่ปุ่นเมื่อ 27 ปีก่อน

สำหรับคณะเรารู้เพียงเลาๆ ก่อนไปญี่ปุ่นว่า จังหวัดนี้เป็นบ้านเกิดของโอชินแต่ก็มิได้ใส่ใจอะไรมากนัก เพราะทราบดีว่าละครโทรทัศน์เรื่องโอชิน เป็นเรื่องที่แต่งขึ้นและการกล่าวถึงยามากาตะ ก็เป็นกล่าวเฉพาะในตอนแรกๆ หรือชีวิตวัยเด็กของโอชินเท่านั้น

ป่านฉะนี้คงไม่มีอะไรหลงเหลือในความทรงจำ แล้วกระมัง

แต่พอไปถึงที่โน่นก็ได้รับคำถามจากไกด์ ท้องถิ่นว่า   พวกเราอยากจะไปไหนดีในวันรุ่งขึ้น?

มีวัดสวยๆ งามๆ อยู่ 2-3 แห่ง แล้วก็มีหมู่บ้านหนึ่งที่เขาใช้เป็นสถานที่ถ่ายทำละครโอชินตอนเด็กๆให้เลือก

พอได้ยินคำว่าสถานที่ถ่ายทำละครโอชินเท่านั้น พวกเราก็ร้องเป็นเสียงเดียวกันว่า…ไปดูบ้านโอชินดีกว่า เราดูวัดมามากจนเบื่อแล้ว…ไปรำลึกความหลังด้วยการตามรอยโอชินก็แล้วกัน

ด้วยเหตุฉะนี้ ไกด์จึงนำเราไปล่องแม่นํ้า โมกามิ ซึ่งเป็นแม่นํ้าสายสำคัญของจังหวัดที่โอชิน เคย นั่งเรือล่องแม่นํ้าสายนี้ เพื่อไปต่อสู้ชีวิตที่จังหวัดอื่น

กับจะพาไปหมู่บ้าน กินซาน ซึ่งเป็นหมู่บ้านนํ้าพุร้อนที่มีชื่อเสียงอีกแห่งหนึ่งของยามากาตะและเป็นสถานที่ถ่ายทำละครโทรทัศน์เรื่องนี้ในช่วงที่โอชินยังเป็นเด็กและแม่โอชินมารับจ้างทำงานที่หมู่บ้านแห่งนี้

ก่อนที่จะนำท่านผู้อ่านไปล่องแม่นํ้า โมกามิ และเยี่ยมหมู่บ้าน กินซาน…ผมขออนุญาตเท้าความ เรื่องราวของโอชินเสียหน่อยนะครับ ซึ่งหากจะเท้าความจนจบคอลัมน์วันนี้ก็อย่าหาว่าผมอู้เลย

เพราะละครทีวีเรื่องนี้ดังจริงๆครับ ดังทั้งที่ญี่ปุ่น ดังในระดับโลกและดังในเมืองไทยในอดีตที่ผ่านมา

กล่าวกันว่า ละครโทรทัศน์เรื่องนี้ เครือข่าย โทรทัศน์ เอ็นเอชเค ของญี่ปุ่น ได้นำประวัติชีวิตของท่านประธานห้างสรรพสินค้า เยาฮาน ซึ่งเป็นห้าง โด่งดังห้างหนึ่งของแดนอาทิตย์อุทัยมาเป็นต้นแบบ

“คุณแม่” ของท่านประธานก็คือโอชิน ผู้ต่อสู้ ชีวิตมาอย่างโชกโชนก่อนจะประสบความสำเร็จ

ขณะเดียวกันก็ได้นำเรื่องเล่าของสุภาพสตรีนิรนามในยุคเมจิที่เต็มไปด้วยความทุกข์และความกดดันที่ถูกกดขี่ข่มเหง มาผสม- ผสานเพื่อทำให้เรื่องราวรันทดมากขึ้นในช่วงต้นๆ

ผู้เขียนบทโทรทัศน์ เรื่อง นี้ได้แก่ ฮาชิดะ ซูกาโกะ เดี่ยวมือหนึ่งของเอ็นเอชเค…ซึ่งใช้วิธีเสนอเรื่องอย่างเรียบง่ายแบบดีสลับร้ายไปเรื่อยๆ จึงสามารถดึงใจคนดูให้ติดตามอย่างกระหายไปโดยตลอด

ละครเรื่องโอชินออกอากาศวันแรก เมื่อ 4 เม.ย. 1983 หรือ พ.ศ.2525 จนถึง 31 มี.ค. 1984 ใช้เวลาประมาณ 1 ปี รวมทั้งสิ้น 297 ตอน กลายเป็นละคร ประวัติศาสตร์ที่มีเรตติ้งคนดูถึง 52.6 เปอร์เซ็นต์ หรือสูงเป็น 3 เท่าตัวของละครปกติในยุคเดียวกัน

ไม่เฉพาะญี่ปุ่นเท่านั้น ละครเรื่องโอชินยังท็อปฮิตไปเกือบทั่วโลก มีการนำไปออกอากาศถึงประมาณ 60 ประเทศ และแทบไม่น่าเชื่อว่ากลุ่มประเทศ ที่ฮิต และชื่นชอบโอชินมากที่สุดได้แก่กลุ่มประเทศในตะวันออกกลาง โดยเฉพาะอิหร่าน อียิปต์ และอิรัก

ของประเทศไทยเราก็ไม่เบา…“สงครามชีวิตโอชิน” ออกอากาศที่สถานีโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 ซึ่งปกติแล้วจะเป็นช่องที่ไม่ค่อยมีชื่อเสียงทางด้านละครเท่าไรนัก

ปรากฏว่า โอชินกลับฮิตอย่างเงียบๆ และฮิตแบบ ไฟลามทุ่งจนเรตติ้งกระฉูดแบบพลิกล็อกถล่มทลาย

ส่งผลให้หนังสือพิมพ์ภาษาไทยฉบับที่ลงบทละครโทรทัศน์เรื่องโอชินพลอยขายดีไปด้วย

ผมเคยเล่าให้ท่านผู้อ่านทราบแล้วถึงกำเนิดของการนำเสนอบทละครโทรทัศน์ในหนังสือพิมพ์ รายวันไทยว่าเป็นความริเริ่มโดย หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ในยุคหลัง 6 ตุลาคม ซึ่งโดนจำกัดเสรีภาพอย่างมาก

ไทยรัฐจึงหันมาลงเรื่อง “กำลังภายใน” เป็น รายวัน โดยให้ น.นพรัตน์ เป็นผู้แปลจากต้นฉบับของ โกวเล้ง เป็นหลัก จนแฟนๆติดงอมแงม และยอดพิมพ์ก็พุ่งสูงขึ้น

ผอ.กำพล วัชรพล จึงมีคำสั่งให้ลงนิยายกำลังภายในต่อไป ซึ่งเราก็ลงจนหมดเรื่องดังๆ ของโกวเล้ง จึงต้องหันมาเกาะละครทีวีของช่อง 3 ซึ่งเป็นยุคที่หนังกำลังภายในกำลังฮิต

เรื่องแรกก็คือ “ศึกสายเลือด” ที่มีองค์ชาย 4 องค์ชาย 14 และองค์ชายอื่นๆ เป็นตัวเอก ปรากฏว่าฮิตระเบิดเช่นกัน ฮิตทั้งทีวีและก็ฮิตทั้งหนังสือ พิมพ์ไทยรัฐ

ส่งผลให้หนังสือพิมพ์รายวันอื่นๆ หันมาลงบทโทรทัศน์กันเป็นแถวๆ และขยายออกไปถึงละครโทรทัศน์เรื่องไทยๆ ด้วยในโอกาสต่อไป กลายเป็นประเพณีนำบทละครโทรทัศน์มาลงรายวันด้วยประการฉะนี้

มาถึงช่วง “โอชิน” ไทยรัฐของเราไม่ได้ลงเรื่องนี้เพราะเป็นละครญี่ปุ่น   ซึ่งเราไม่แน่ใจว่าจะ ได้รับความนิยมเหมือนหนังจีนหรือละครไทย

อยู่มาวันหนึ่งฝ่ายจำหน่ายก็แจ้งมาว่า หนังสือ พิมพ์ฉบับอื่นๆ ยอดขึ้นไปตามๆ กันเพราะลงเรื่อง “โอชิน”…ดังนั้น เพื่อป้องกันการสูญเสียตลาดขอให้กองบรรณาธิการลงเรื่องโอชินด้วย

กองบรรณาธิการไทยรัฐจึงต้องประชุมด่วนและ ตัดสินใจลงเรื่องโอชินในบัดดล…ซึ่งก็มีปัญหาว่าเราจะลงอย่างไรเพราะละครเล่นมาเกือบเดือนแล้ว

โชคดีที่พี่ เวทย์ บูรณะ หัวหน้าข่าวอาวุโสของเราท่านคิดออก…พี่เวทย์เสนอให้วันแรกลงเรื่องย่อๆ ตั้งแต่ตอนแรกของโอชินมาจนถึงตอนสุดท้ายที่ออกอากาศแบบรวดเดียวในวันเดียว

จากนั้นวันรุ่งขึ้นค่อยลงรายละเอียดตอนใหม่ วันต่อวันตามทีวี

เอาตัวรอดไปได้ในที่สุด

เห็นไหมล่ะ…แม้แต่ในประเทศไทยของเราก็มีเบื้องหน้าเบื้องหลังของโอชินเช่นกัน ไม่จำเพาะแต่ที่ญี่ปุ่น หรือประเทศอื่นๆ โน่นหรอก

คงต้องรอสัปดาห์หน้าละครับ ที่เราจะไป ตามรอยโอชิน ซึ่งแม้จะผ่านไป 27 ปีแล้ว ก็ยัง มีคนพูดถึงเธออยู่ และยังคงเป็นขวัญใจของชาวยามากาตะแม้จนบัดนี้.

ซูม